Wat is overprikkeling?

Als je kind last heeft van veel prikkels en dat niet goed kan verwerken kan je bij mij terecht. Maar wat is overprikkeling nu eigenlijk? Dat leg ik je graag uit.

Sommige kinderen krijgen meer prikkels binnen dan de hersenen kunnen verwerken, doordat de ‘filter’ in de hersenen niet goed werkt. Ze ervaren dan veel meer prikkels dan normaal en al deze prikkels vragen om aandacht. Wanneer je meer prikkels binnenkrijgt dan je kunt verwerken, spreek je van overprikkeling en dit uit zich in klachten zoals vermoeidheid, emotionele klachten of gedragsproblemen. Overprikkeling komt vaak voor in combinatie met autisme en/of ADHD, maar het kan ook op zichzelf staan. Hoog sensitieve kinderen missen dit filter ook.

Wat is overprikkeling nu precies?


Overprikkeling, het woord zegt het al, is een teveel aan stimuli. Er kan sprake zijn van informatie van buitenaf. Denk aan geluid, licht, geuren, kleuren, temperatuur, kleding, wind, aanrakingen etc.  Dit noemen we ook wel externe prikkels. Maar er zijn ook prikkels die van binnen uit het lichaam komen, interne prikkels. Zoals bijvoorbeeld je niet lekker voelen, onrust ervaren, honger hebben, jeuk hebben, moe zijn etc. Deze prikkels komen binnen via de zintuigen en de hersenen moeten al deze prikkels verwerken. Gelukkig kunnen onze hersenen ontzettend veel en normaal gesproken kan een gezond brein prikkels filteren. In dat geval worden alleen de belangrijke prikkels doorgegeven en hier word je je bewust van. De andere prikkels worden automatisch verwerkt, deze merk je niet op. Er zijn ook kinderen zie meer prikkels binnen krijgen dan hun hersenen kunnen verwerken. Doordat de ‘filter’ in de hersenen niet goed werkt. Zij ervaren dan veel meer prikkels dan normaal en al deze prikkels vragen om aandacht. Dan spreek je van overprikkeling en dit uit zich in klachten zoals vermoeidheid, emotionele klachten of gedragsproblemen.


Kinderen die erg gevoelig zijn, kunnen snel overprikkeld raken. Deze kinderen zijn vaak gevoelig voor zintuiglijke prikkels en de hersenen kunnen alle informatie die binnenkomt via de zintuigen niet meer goed aan elkaar verbinden. De hersenen raken dan overbelast door alle interne en externe zintuigelijke prikkels. 

Hoe kan je jouw kind helpen?


Wanneer je aan bepaalde signalen merkt dat je kind overprikkeld is geraakt, is het altijd goed om je kind rust en tijd te geven zodat het zenuwstelsel het teveel aan prikkels kan verwerken. Jij kent je kind vaak het best en weet waarschijnlijk door welke activiteiten het ontspant (denk aan kleuren, bouwen, puzzelen).

Overprikkeling is iets wat nooit helemaal weggaat. Maar wanneer je de symptomen van een dreigende overprikkeling leert herkennen, kan je kind er met de juiste begeleiding en benadering wel mee leren omgaan. 

Wat kan ik voor je kind met overprikkeling betekenen?

Ik zal je kind leren zelf de signalen te herkennen van overprikkeling, vaak zijn kinderen zich niet bewust wat er gebeurt met ze. Door ze goed te leren naar zichzelf en naar hun lichaam te luisteren, zijn ze beter in staat de overprikkeling te voelen en te herkennen. We zullen ook samen gaan kijken wat zij nodig hebben om weer tot rust te komen, dit verschilt per kind. Samen gaan we kijken hoe hij of zij dat dan in kan zetten. Gedurende dit proces nemen we jullie, de ouders ook mee. Maar het kind blijft de leidraad, door zelf te weten wat er bij hem gebeurd en dit te herkennen wordt het kind autonoom en dat is goed voor zijn zelfvertrouwen.